Otomatik Düşüncelerimizin Hayatımızdaki Etkileri

 Otomatik Düşüncelerimizin Hayatımızdaki Etkileri / Günlük yaşamımızda aklımızdan yüzlerce hatta belki de binlerce düşünce geçer. Bu düşünceler olumlu veya olumsuz düşünceler olabilir. Bazen bir konu hakkında çok fazla düşünmemiz gerektiği için düşünüyor olabiliriz, ama bu durum tam tersi de olabilir. Daha açıklayıcı olmak gerekirse, bazen bir olaya veya duruma karşı otomatik olarak düşünmeye başlayabiliriz ve bu düşüncelerimizin farkında olmayabiliriz. Böyle durumlarda bu düşünceler, bizim duygularımızı ve davranışlarımızı etkileyebilir. Otomatik düşünceler kişiye özel ve kişiden kişiye farklılıklar içerir, böylece herkesin aynı olaya gösterdiği davranış şekli veya tepkisi kendine özel otomatik düşünceleri sebebiyle farklı olabilir. Örneğin,  arkadaşlarımızla otururken yaşadığımız bir olaya çok sert bir tepki verdiğimizi ama arkadaşlarımızın aynı durum karşısında daha yumuşak tepki vermiş olduğunu düşünelim, bu durum bizi şaşırtabilir, aslında bizim bu tepkimiz aklımızdan geçen otomatik düşünceler sebebiyle verilmiş bir tepki olabilir ama arkadaşlarımız bu durum için farklı düşüncelere sahip olduğundan daha yumuşak bir tepki vermişlerdir. Bu durumda olayları nasıl anlamlandırdığımızın da önemi büyüktür. Bir duruma veya bir olaya başkalarından farklı anlamlar yükleyebiliriz ve otomatik düşüncelerimiz de bu anlamlandırmalarla birlikte diğer insanlardan farklı olabilir. Peki otomatik düşüncelerimiz hayatımızı nasıl etkiler? Aklımızdan farkında olmadan ve otomatik bir  şekilde geçen düşünceler olumsuz olduğu zaman bu hayatımıza da olumsuz bir şekilde yansıyabilir. Örneğin, yolda yürürken yanımızdan geçen bir arkadaşımızın bize selam vermediğini düşünelim, bu durumda aklımızdan geçen otomatik düşünceler şu şekilde olabilir: “Sanırım artık benimle arkadaşlık etmek istemiyor.”, “Beni arkadaşı olarak görmüyor çünkü beni görmezden geldi.” veya “Bana selam vermedi demek ki kötü bir şey yaptım.” şeklinde birçok düşünce aklımızdan geçebilir. Bu düşünceler hem duygularımızı hem de davranışlarımızı etkilediği için bizde mutsuzluk, karamsarlık, kendini değersiz görme gibi durumlara sebep olurken, arkadaşımızla aramıza mesafe koymamıza da sebep olabilir. Oysa burada durum tam tersi de olabilir, yani arkadaşımız bizi gerçekten görmemiş olduğu için selam vermemiş olabilir. Yani otomatik düşüncelerimiz herhangi bir aksi kanıt düşünmeden, başka ihtimalleri düşünmeden gerçekleşen düşünceler olduğu için hayatımızda pek çok sorunun kaynağını oluşturur. Bu sebeple, yaşadığınız sorunların neden kaynaklı olduğunu bilemiyorsanız ya da farkında değilseniz belki de bu sahip olduğunuz otomatik düşüncelerden ve bunların yarattığı bilişsel çarpıtmalardan kaynaklı olabilir.      Psikolog Ayşenur Sezen